Yunanistan Cumhuriyeti (Yunanca: Ελληνική Δημοκρατία) ya da kısaca Yunanistan Güneydoğu Avrupa’da Balkan Yarımadası’ nın güney ucunda yer alan bir ülke. Avrupa Birliği ve NATO üyesi Yunanistan, Türkiye’nin batı komşusudur.
Yunanistan adı antik İyonya’nın (bugünkü İzmir, Aydın, Manisa bölgesi) Arapça ve Farsça söyleniş şeklinden gelir.
Orta Çağ’da Bizans İmparatorluğu ve sonra Osmanlı Devleti dönemlerinde Romalı anlamına gelen Rum adı kullanıldı. Bu isim bugün daha çok Kıbrıs’nın güneyi, İstanbul ve Ege’deki Yunan asıllı halkı ifade etmek için kullanılmakta, Yunanistan’da yaşayanlara sıkça yapılan bir hata ile Yunanlı denilmektedir. Bunun yerine hem bu milletten olan kişiyi ifade etmek hem de Yunanistan’a ait olduğunu belirtmek için Yunan sözcüğü kullanılır.
Ülke Yunanca’da Hellas (Yunanca: Ελλάς), Avrupa dillerinde Grek, Greece vs. şeklinde, İlyada Destanı’nda da Akha’ların ülkesi olarak adlandırılır.
TARİH
Yunanistan’ın ilk sakinlerine sıklıkla Pelasgi, yani “deniz halkı” denirdi. Yarımadanın bu sakinleri kuzeyden göçen işgâlcilerin etkisi ile güneye kaçtılar. Birbiri ardı sıra gelen işgallerle güney kıyılarına ve Ege Adaları’na yayıldılar. M.Ö. 3200 civarında bölgeye yeni gelenler birlikte zamanla Yunancaya dönüşen bir Hint-Avrupa dili getirdiler.
Antik Yunanistan M.Ö. 2. yy.’da da Roma İmparatorluğu’nun hakimiyetine girerek ortadan kalktı. Roma İmparatorluğu’nun 4.yüzyılda bölünmesiyle de 1821′e kadar Doğu Roma ve Osmanlı İmparatorluklarının başkenti olan Konstantinopolis tarafından yönetildi. Antik kültürler ve politeist dinler bu dönemlerde yerini Ortadoğu kaynaklı dinler olan Ortodoks Hıristiyanlığa, 13.-14. yüzyıllardan sonra da Müslümanlığa bıraktı.
Günümüzdeki modern Yunanistan, 1821′de Osmanlı Devleti’nin İngiltere, Fransa ve Rusya karşısında aldığı yenilgiler sonucu, bu imparatorlukların koruma bölgesi olarak, İstanbul’un idaresinden koparılan Mora Yarımadası ve Atina’dan ibaret küçük bir bölgede ‘Yunan Krallığı’ adı altında kuruldu. İlk Yunan Kralı olarak da Bavyeralı aristokrat aileden gelen Otto isminde bir Alman atandı.
Daha sonraki yıllarda İngiliz ve Fransız yöneticiler, onlar açısından bu kabul edilemez durumu, Rumların doğuya olan benzerliğini, doğu düşmanlığına dönüştürmeyi başardılar.
Daha sonraki yıllarda İstanbul, savaş yenilgileri neticesinde, savaş galibi imparatorlukların baskılarıyla, Atina’ya şu bölgeleri vermeye mecbur kaldı:
1877-78 türkler her sene yenilgiye uğramıştır, verilen bölge: Tesalya, Orta Yunanistan
1912-13, Balkan Savaşları, verilen bölge: Epir, Makedonya (Selânik), Girit, K-b Ege (Midilli, Sisam) adaları
1918, 1. Dünya Savaşı yenilgisi, verilen bölge : Batı Trakya
1918′de galip devletler günümüzdeki Türkiye’nin batı yarısını Yunanistan, doğu yarısını da Ermenistan ilan etmek istiyorlardı. Başkent İstanbul olacak, ismi tekrar Konstantinopolis’e dönecekti. Ancak plânları gerçekleşmedi.
1946′da, İtalya’nın 1912′de Osmanlı Devleti’nden almış 12 adanın, İngiltere’nin olmasıyla, bu adalar da Atina yönetimine geçtiğinde, Atina yönetimi 1821-1946 arasındaki 125 senede, hep savaş galibi emperyal devletlerin yanında yer alarak, İstanbul aleyhine, topraklarının yüzölçümünü yaklaşık 10 misline çıkarmayı başarmıştı.
İKLİM ve BİTKİ ÖRTÜSÜ
Yunanistan’da hâkim iklim büyük ölçüde Akdeniz iklimi’dir. Yazları sıcaklık ortalaması 26°C – 28°C ‘dir. Kışlar çok sert geçmez, yüksek kesimler kış boyunca kar alır. Yüzey şekilleri ise fazla yüksek olmayan dağlardan oluşan oldukça engebeli arazilerdir. Ülke’nin en yüksek noktası Eski Yunan Mitolojisi’nde tanrıların evi olduğu kabul edilen Olimpos Dağı’dır (2,917). Bunu 2,457 metre ile Parnassos Dağı izler. Ülkenin bu denli engebeli olmasının Yunan Mitolojisi’ndeki açıklaması ise tanrıların dünyayı yaratırken toprağı eleyip eleyip, Yunanistan’ın ise kalan tortulları fırlatıp savurması ile oluştuğu yönündedir. Yunanistan ayrıca 1. derece deprem kuşağı üstünde yer alır.
Alçak bölümler bitki örtüsü bakımından fakir olup, tek mevsimlik bitkiler yetişir. Ülkenin orta ve güney kısımlarında Akdeniz iklimi’nin karakteristik bitki örtüsü makiler egemendir. Dağlık bölgelerde ise ormanlar yer alır. Ormanlar ya da korular ülkenin yaklaşık %50’sini kaplar.
COĞRAFYA
Balkan Yarımadası üzerine kurulu olan Yunanistan, 39°00′K 22°00′B koordinatlarında yer alır, doğuda Türkiye, kuzeyde Bulgaristan ve Makedonya Cumhuriyeti, kuzeybatıda ise Arnavutluk ile komşudur. Batısında İyon Denizi, güneyinde Akdeniz, doğusunda ise Ege Denizi ile çevrili olan Yunanistan, yaklaşık 3000 ada ve kayalığa sahiptir. Bu adalardan 227’sinde yerleşim olup, sadece 78′inde 100 kişiden fazla insan yaşamaktadır.
Yunanistan’ın 1935 kilometre uzunluğunda kara sınırı vardır;
* Türkiye ile 203 km (kara sınırı 203, deniz ile birlikte, Trakya’dan Rodos’a kadar 931 km)
* Arnavutluk ile 282 km
* Bulgaristan ile 494 km
* Makedonya Cumhuriyeti ile 228 km
Deniz sınırları ise adalar ile birlikte 15,021 kilometredir. Ege Denizi’nde kıyısı bulunan iki devlet olan Türkiye ve Yunanistan’ın karasuları 6 deniz milidir.
ETNİK YAPI
Halkın büyük çoğunluğunu etnik Yunanlar (9.545.000) oluşturur. Yunanlar büyük bir çoğunlukla Ortodoksdur.
Başlıca azınlıkları Makedonlar (250.000), Tosk Arnavutları (222.000), Ulahlar (209.000), Pontuslu Rumlar (202.000), Arvanitika Arnavutları (152.000)’ndan ve Müslüman azınlıkları Türkler (156.000), Pomaklar (96.000), Saidî Araplar (30.000), Farslar (10.000), Afrikalılar (6.100)’dan oluşturulmaktadır